De iepenspintkever (ISK), de belangrijkste verspreider van iepziekte, komt dit jaar aanzienlijk in grotere aantallen voor dan vorig jaar. Uit de monitoring die idverde Bomendienst uitvoert voor zes gemeenten verspreid over Nederland blijkt dat tijdens de telronde eind juni ruim 2,5 keer zoveel kevers zijn aangetroffen als in dezelfde periode vorig jaar. Dat vergroot het risico op nieuwe besmettingen van gezonde, niet-beschermde iepen.
In Nederland komen drie soorten iepenspintkevers voor. Om de ontwikkeling van de keverpopulatie te volgen, plaatst idverde Bomendienst per gemeente vangplaten met een lokferomoon. Afhankelijk van de gemeente worden gedurende het seizoen meerdere telrondes uitgevoerd. De monitoring maakt inzichtelijk waar de keverdruk het hoogst is en helpt gemeenten om gericht te zoeken naar zieke iepen.
“De cijfers zijn opvallend,” vertelt Hidde Hereijgers, boomtechnisch adviseur bij idverde Bomendienst. “We zien de stijging niet op één locatie, maar in alle gemeenten waar we monitoren. Dat betekent niet automatisch dat er ook 2,5 keer zoveel zieke bomen zijn, maar wél dat de kans op verspreiding van iepziekte aanzienlijk groter is.”
Warm weer stimuleert de kever
De iepenspintkever overwintert onder de bast van zieke of dode iepen. Zodra de temperatuur voldoende oploopt, wordt de kever actief. Tijdens het broeden neemt hij schimmelsporen van de iepziekte mee en kan deze vervolgens overbrengen op gezonde bomen. De eerste kevers werden dit jaar al rond Koningsdag waargenomen, waarna de populatie na het Pinksterweekend sterk toenam.
Met een generatiecyclus van ongeveer zes tot acht weken wordt later dit seizoen opnieuw een piek verwacht. De huidige weersomstandigheden lijken de ontwikkeling van de kever bovendien verder te bevorderen.
Nu is het moment om maatregelen te nemen
Volgens Hereijgers is de toename van de keverpopulatie vooral een signaal om het beheer niet te laten verslappen.
“Juist nu is het belangrijk om iepen regelmatig te inspecteren. Zieke bomen moeten zo snel mogelijk worden verwijderd, omdat ze een broedplaats vormen voor nieuwe kevers. Waarbij de dwerg iepenspintkever kleinere broedgangen maakt en dus in dunner (dood) hout kan broeden dan de andere twee soorten. Daarnaast kunnen zieke iepen gezonde iepen besmetten via de wortels. Hoe sneller je ingrijpt, hoe kleiner de kans dat de ziekte zich verder verspreidt.” Het advies is dan ook om kritisch te kijken naar de bescherming van waardevolle iepen.
“Gezonde, nog niet beschermde iepen kunnen met een preventieve behandeling met DutchTrig® beschermd worden. De monitoring laat zien dat de infectiedruk dit jaar hoger ligt dan we de afgelopen jaren hebben gezien. Preventie, inspectie en het tijdig verwijderen van zieke bomen vormen samen de meest effectieve aanpak.”
Met de jaarlijkse monitoring ondersteunt idverde Bomendienst gemeenten niet alleen bij het volgen van de ontwikkeling van de iepenspintkever, maar vooral bij het maken van de juiste beheerkeuzes om waardevolle iepen duurzaam te behouden.
Gemeenten die interesse hebben in monitoring van de iepenspintkever populatie en het beheer van iepen en iepziekte, kunnen contact opnemen met Joost Leerkes (joost.leerkes@idverde.nl).
Brochure DutchTrig
Ben je ook benieuwd wat we voor jouw bomen kunnen doen? Lees hier dan meer over DutchTrig!
