Grip op iepziekte in Schiedam

Gemeente Schiedam
Gemeente Schiedam | 2021 | Schiedam

Iepziekte

Sinds begin vorige eeuw is iepziekte, veroorzaakt door de schimmel Ophiostoma ulmi en Ophiostoma novo-ulmi, een zwaarwegende factor in het beheer van iepen. Overal in Nederland blijven zieke iepen staan die een broedplaats bieden voor de iepenspintkever(Scolytus multistriatus en Scolytus scolytus). Wanneer zieke iepen niet tijdig worden geconstateerd en verwijderd, leidt dit er toe dat besmette spintkevers de ziekte overdragen aan gezonde iepen in de omgeving. Een aangetaste iep kan in korte tijd verwelken en afsterven. Het beheer van iepen kent verschillende maatregelen en de snelheid waarmee deze worden uitgevoerd is essentieel voor het duurzaam behouden van het bomenbestand.

Meer projecten voor Gemeente Schiedam

De iep is een belangrijke boomsoort voor de gemeente Schiedam. In 2020 is in Schiedam door idverde Bomendienst een geïntegreerd Iepen beheerprogramma opgezet, waarbij meerdere maatregelen worden gecombineerd om iepziekte zo efficiënt mogelijk te controleren. De data die in het eerste jaar is verzameld werd gebruikt om de eerste richtlijnen die zijn opgezet bij te stellen. Door deze cyclus te blijven doorlopen, blijft het beheer actueel voor Schiedam en vormen opgedane ervaringen de basis voor het toekomstig beheer.

Registratie en controle

Per jaar worden twee inspectierondes van vatbare iepen in het beheer van de gemeente uitgevoerd. Tijdens de eerste ronde is het online iepenbestand geactualiseerd. Bij het uitvoeren van de inspecties wordt op de route tussen de boompunten gescand naar zieke iepen of opschot wat niet staat geregistreerd. Alleen zieke zaailingen worden als boompunt toegevoegd aan het bestand. De resultaten van de inspectierondes vormen directe instructies voor de kap van de zieke iepen. De zieke bomen worden volgens gepast protocol gekapt, geschild en afgevoerd in zo kort mogelijke tijd.

Kevermonitoring

In het programma is de data van feromoonvallen breed inzetbaar. De 11 iepenspintkevervallen, op strategische plekken verspreidt over de stad, fungeren onder andere als waarschuwingselement. De maandelijkse telling wordt met duiding gedeeld met de beheerder zodat fluctuaties in keveraantallen direct gebruikt kunnen worden om maatregelen te treffen. Juist in bosplantsoenen en parken, waar niet alle bomen geregistreerd staan, kan gericht naar iepziekte worden gezocht wanneer de keveraantallen in die buurt daar aanleiding toe geven. Daarnaast is het mogelijk om monitoringsgegevens van meerdere jaren in te zetten om eventuele patronen te herkennen en daarmee de strategie aan te passen.

Injecteren

Naar aanleiding van de eerste inspectieronde in 2020 is besloten om het injecteren van bomen toe te voegen aan de beheermaatregelen. In eerste instantie stond dit niet in de offerte beschreven, maar het aantal aantastingen was vroeg in het seizoen dusdanig hoog dat de keuze is gemaakt om een deel van de iepen te beschermen tegen iepziekte. Vooral oudere bomen met een stamdiameter van 50 cm of meer zijn geïnjecteerd met DutchTrig®. Welke bomen zijn geïnjecteerd is vastgelegd in het databestand. Deze bomen zijn in 2021 opnieuw geïnjecteerd.

Analyse

Data van de inspectierondes en de kevertellingen wordt geanalyseerd zodat dit gebruikt kan worden om het beheer te verbeteren. Zo wordt gekeken naar uitval van iepen, keveraantallen per moment en per locatie, weersomstandigheden en verbanden tussen deze factoren. In een rapport aan het einde van elk jaar worden alle bevindingen vastgelegd en plannen voor het opvolgende jaar beschreven. Tijdens de eerste inspectieronde in 2021 is al een sterke vermindering in het aantal ziekte iepen waargenomen ten opzichte van 2020.

Boomziektekalender Q3

Wilt u meer weten over boomziekte en -aantastingen in kwartaal 3? Download dan onze kalender.

Download brochure
test test
Tom Putman
Tom Putman

Boomtechnisch Adviseur, idverde Bomendienst

Stel mij een vraag